คู่มือกระดาษ

ขนาดกระดาษทุกขนาด A0 ถึง A10, B, ซอง และ Letter

กระดาษที่ใช้ในไทยเกือบทั้งหมดเป็นมาตรฐาน ISO 216 ขนาดที่เจอบ่อยที่สุดคือ A4 = 210 × 297 มม. ตามด้วย A3 = 297 × 420 มม. และ A5 = 148 × 210 มม. ตารางด้านล่างมีครบทุกขนาด ทั้งมิลลิเมตร เซนติเมตร นิ้ว และพิกเซล เลือก dpi ได้

dpi

ขนาดกระดาษ A ทั้งหมด (A0–A10)

ชุด A คือกระดาษสำนักงาน หนังสือ และใบปลิว แผ่นใหญ่สุดคือ A0 ซึ่งมีพื้นที่ 1 ตารางเมตรพอดี พับครึ่งด้านยาวได้ A1 พับอีกครั้งได้ A2 ไล่ไปเรื่อยๆ ถึง A10 ที่กว้างแค่ 2.6 ซม.

ขนาดมม.ซม.นิ้วพิกเซล 300 dpi
A0841 × 118984.1 × 118.933.11 × 46.819,933 × 14,043
A1594 × 84159.4 × 84.123.39 × 33.117,016 × 9,933
A2420 × 59442 × 59.416.54 × 23.394,961 × 7,016
A3297 × 42029.7 × 4211.69 × 16.543,508 × 4,961
A4210 × 29721 × 29.78.27 × 11.692,480 × 3,508
A5148 × 21014.8 × 215.83 × 8.271,748 × 2,480
A6105 × 14810.5 × 14.84.13 × 5.831,240 × 1,748
A774 × 1057.4 × 10.52.91 × 4.13874 × 1,240
A852 × 745.2 × 7.42.05 × 2.91614 × 874
A937 × 523.7 × 5.21.46 × 2.05437 × 614
A1026 × 372.6 × 3.71.02 × 1.46307 × 437
แผนภาพแบ่งกระดาษ A0 เป็น A1 ถึง A8 A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8
ตัด A0 ครึ่งหนึ่งได้ A1 ตัดต่อไปเรื่อยๆ ได้ทุกขนาด ช่องสีเหลืองคือ A4 ซึ่งเท่ากับ 1/16 ของ A0

ทำไมพับครึ่งแล้วสัดส่วนไม่เพี้ยน

ด้านยาวของกระดาษชุด A ยาวกว่าด้านสั้นประมาณ 1.414 เท่า (รากที่สองของ 2) สัดส่วนนี้มีเฉพาะตัว คือพับครึ่งเมื่อไรก็ได้รูปทรงเดิมเสมอ ผลที่ได้ในชีวิตจริงคือย่อเอกสาร A4 ลง A5 หรือขยาย A4 ขึ้น A3 ได้โดยไม่มีขอบขาวเหลือ ต่างจากกระดาษ Letter ของอเมริกาที่ย่อแล้วรูปทรงเปลี่ยน

ขนาดกระดาษ A5

A5 = 148 × 210 มม. (14.8 × 21 ซม. หรือ 5.83 × 8.27 นิ้ว) คือ A4 พับครึ่ง ใช้กับสมุดโน้ต แพลนเนอร์ ใบปลิว และหนังสือเล่มเล็ก ที่ 300 dpi ได้ 1,748 × 2,480 พิกเซล ถ้าจะพิมพ์ A5 สองหน้าบน A4 แผ่นเดียว ให้ตั้งเครื่องพิมพ์แบบ 2 หน้าต่อแผ่น (2 pages per sheet)

คำนวณขนาดกระดาษเป็นพิกเซล

เลือกขนาดกับความละเอียด ระบบจะบอกจำนวนพิกเซลที่ต้องตั้งในโปรแกรมแต่งรูปก่อนเริ่มงาน งานที่ส่งโรงพิมพ์ใช้ 300 dpi เป็นมาตรฐาน

แนวกระดาษ
2,480 × 3,508 พิกเซลA4 ที่ 300 dpi

ขนาดกระดาษ B (ISO และ JIS)

ชุด B มีขนาดอยู่ระหว่างชุด A สองเบอร์ เช่น B5 ใหญ่กว่า A5 แต่เล็กกว่า A4 ใช้กับโปสเตอร์ หนังสือ และกระดาษถ่ายเอกสาร B4, B5 จุดที่คนสับสนบ่อยคือ B มีสองมาตรฐาน ตาราง ISO ข้างล่างเป็นค่าสากล

ขนาดมม.ซม.นิ้วพิกเซล 300 dpi
B01000 × 1414100 × 141.439.37 × 55.6711,811 × 16,701
B1707 × 100070.7 × 10027.83 × 39.378,350 × 11,811
B2500 × 70750 × 70.719.69 × 27.835,906 × 8,350
B3353 × 50035.3 × 5013.9 × 19.694,169 × 5,906
B4250 × 35325 × 35.39.84 × 13.92,953 × 4,169
B5176 × 25017.6 × 256.93 × 9.842,079 × 2,953
B6125 × 17612.5 × 17.64.92 × 6.931,476 × 2,079
B788 × 1258.8 × 12.53.46 × 4.921,039 × 1,476
B862 × 886.2 × 8.82.44 × 3.46732 × 1,039
B944 × 624.4 × 6.21.73 × 2.44520 × 732
B1031 × 443.1 × 4.41.22 × 1.73366 × 520

ส่วนนี้คือ B ของญี่ปุ่น (JIS) ซึ่งใหญ่กว่า ISO เล็กน้อย เครื่องถ่ายเอกสารยี่ห้อญี่ปุ่นและไดรเวอร์เครื่องพิมพ์หลายตัวใช้ค่านี้ ในรายการขนาดกระดาษจึงมักเห็น "B5 (JIS)" แยกจาก "B5" เฉยๆ ถ้าร้านบอกว่ากระดาษ B5 ให้ถามก่อนว่า 176 × 250 หรือ 182 × 257 มม.

ขนาดมม.ซม.นิ้วพิกเซล 300 dpi
B4 (JIS)257 × 36425.7 × 36.410.12 × 14.333,035 × 4,299
B5 (JIS)182 × 25718.2 × 25.77.17 × 10.122,150 × 3,035
B6 (JIS)128 × 18212.8 × 18.25.04 × 7.171,512 × 2,150

ขนาดซองจดหมาย C และ DL

ชุด C (ISO 269) ทำมาเพื่อใส่กระดาษชุด A พอดี ซอง C4 ใหญ่กว่า A4 ด้านละราว 1 ซม. ส่วนซองยาว DL ที่ใช้ส่งใบแจ้งหนี้คือขนาดที่ใส่ A4 พับสามได้

ขนาดมม.ซม.นิ้วพิกเซล 300 dpi
C3324 × 45832.4 × 45.812.76 × 18.033,827 × 5,409
C4229 × 32422.9 × 32.49.02 × 12.762,705 × 3,827
C5162 × 22916.2 × 22.96.38 × 9.021,913 × 2,705
C6114 × 16211.4 × 16.24.49 × 6.381,346 × 1,913
DL110 × 22011 × 224.33 × 8.661,299 × 2,598

ซอง C4 ใส่ A4 ได้ไม่ต้องพับ · C5 ใส่ A4 พับครึ่ง · C6 ใส่ A4 พับครึ่งสองครั้ง · DL ใส่ A4 พับสาม

ขนาดกระดาษ Letter, Legal และขนาดอเมริกา

สหรัฐฯ และแคนาดาใช้หน่วยนิ้ว Letter (8.5 × 11 นิ้ว) กว้างกว่า A4 ราว 6 มม. แต่สั้นกว่า 18 มม. ไฟล์ที่ทำจากต่างประเทศจึงมักตั้งค่า Letter มาเป็นค่าเริ่มต้น พิมพ์ลงกระดาษ A4 แล้วขอบล่างจะเหลือ หรือข้อความด้านข้างโดนตัด ถ้าเจอแบบนี้ให้เปลี่ยนขนาดหน้าเป็น A4 ก่อนพิมพ์

ขนาดมม.ซม.นิ้วพิกเซล 300 dpi
Letter215.9 × 279.421.59 × 27.948.5 × 112,550 × 3,300
Legal215.9 × 355.621.59 × 35.568.5 × 142,550 × 4,200
Tabloid / Ledger279.4 × 431.827.94 × 43.1811 × 173,300 × 5,100
Executive184.1 × 266.718.41 × 26.677.25 × 10.52,175 × 3,150

กระดาษ F4, F14 และ A3+

F4 กับ F14 ไม่ใช่มาตรฐาน ISO แต่ร้านเครื่องเขียนในไทยและอาเซียนขายกันทั่วไป ใช้กับเอกสารราชการและแบบฟอร์มที่ยาวกว่า A4 ยี่ห้อต่างกันขนาดก็ต่างกันได้ 1–6 มม. ก่อนพิมพ์แบบฟอร์มสำคัญให้วัดกระดาษจริงก่อน A3+ คือกระดาษที่ใหญ่กว่า A3 เพื่อให้พิมพ์ภาพเต็มแผ่นแล้วยังมีขอบให้ตัด

ขนาดมม.ซม.นิ้วพิกเซล 300 dpi
F4 (210 × 330)210 × 33021 × 338.27 × 12.992,480 × 3,898
F14 / Folio (8.5 × 13 นิ้ว)215.9 × 330.221.59 × 33.028.5 × 132,550 × 3,900
A3+ / Super B329 × 48332.9 × 48.312.95 × 19.023,886 × 5,705

ย่อหรือขยายเอกสาร ต้องตั้งกี่เปอร์เซ็นต์

ใช้ตอนถ่ายเอกสารหรือสั่งพิมพ์จากขนาดหนึ่งไปอีกขนาดหนึ่ง ค่าที่ได้ปัดลงเพื่อไม่ให้ขอบเอกสารหาย

70%A4 ไป A5: ย่อ

ค่าที่ใช้บ่อย: A3 ไป A4 และ A4 ไป A5 ย่อราว 70–71%, A4 ไป A3 ขยาย 141%, A4 ไป B5 (JIS) ย่อ 86%, B5 (JIS) ไป A4 ขยาย 115% ปุ่มสำเร็จบนเครื่องถ่ายเอกสารมักใช้ 71% ซึ่งเกินพอดีไปราว 1 มม. ถ้าเอกสารมีเนื้อหาชิดขอบ ใช้ 70% จะปลอดภัยกว่า

กระดาษ 80 แกรม A4 หนักกี่กรัม

แกรม (gsm) คือน้ำหนักกระดาษ 1 ตารางเมตร เพราะ A4 มีพื้นที่ 1/16 ตารางเมตร (0.0625 ตร.ม.) กระดาษ A4 80 แกรมจึงหนักประมาณ 5 กรัมต่อแผ่น หนึ่งรีม 500 แผ่นหนักราว 2.5 กิโลกรัม ส่วน 70 แกรมหนักราว 4.4 กรัมต่อแผ่น ใช้คำนวณค่าส่งพัสดุเอกสารได้คร่าวๆ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องขนาดกระดาษ

ขนาดกระดาษที่ใช้บ่อยที่สุดในไทยคือขนาดอะไร

A4 (210 × 297 มม.) ใช้กับเอกสารสำนักงาน รายงาน และงานพิมพ์ทั่วไป รองลงมาคือ A3 สำหรับงานแผ่นใหญ่ และ A5 สำหรับสมุดและใบปลิว

A4 กับ A3 ต่างกันเท่าไร

A3 ใหญ่เป็นสองเท่าของ A4 พอดี เอา A4 สองแผ่นวางต่อกันด้านยาวจะได้ A3 ขนาด 297 × 420 มม.

B5 กับ A5 อันไหนใหญ่กว่า

B5 ใหญ่กว่า B5 แบบ ISO ขนาด 176 × 250 มม. แบบ JIS ขนาด 182 × 257 มม. ส่วน A5 ขนาด 148 × 210 มม. B5 จึงอยู่ระหว่าง A5 กับ A4

กระดาษ A ขนาดเล็กที่สุดคือเท่าไร

A10 ขนาด 26 × 37 มม. ตามมาตรฐาน ISO 216 บางที่มีขนาดเล็กกว่านั้นอีก แต่ไม่อยู่ในมาตรฐาน

ทำไมตัวเลขบางเว็บต่างจากที่นี่ 1 มม.

มาตรฐานได้ขนาดถัดไปจากการตัดครึ่งขนาดก่อนหน้าแล้วปัดเศษมิลลิเมตรลง บางเว็บคำนวณจากสูตรรากที่สองของ 2 ตรงๆ หรือแปลงจากนิ้วกลับเป็นมิลลิเมตร ตัวเลขจึงต่างกันได้ 1 มม. ที่นี่ใช้ค่าตามมาตรฐานโดยตรง

ที่มาของตัวเลข: ISO 216 (ชุด A และ B), ISO 269 (ซอง C และ DL), JIS P 0138 (B ญี่ปุ่น), ANSI/ASME Y14.1 และขนาดกระดาษอเมริกาตามนิยาม 1 นิ้ว = 25.4 มม. ค่านิ้วและพิกเซลคำนวณจากมิลลิเมตร อ่านวิธีปัดเศษได้ที่หน้าเกี่ยวกับเรา